Çocuklarda Büyüme Geriliği Nedenleri Boy Uzaması Tedavisi

Çocuğunuz yaşıtlarına göre daha mı kısa, şayet böyle olduğunu düşünüyorsanız öncelikle bir boy kilo cetvelinden çocuğunuzun veya bebeğinizin boy uzamasının ne düzeyde olduğunu tespit ediniz. Eğer gerçekten çocuğunuz yaşıtlarına göre belirgin bir miktarda kısaysa bu durumda bebeklerde büyüme geriliğinden söz edebiliriz. Büyüme geriliği ne kadar erken teşhis edilirse tedavi süreci o denli erken başlar. Bu da ilerleyen yaşlarda yaşıtları ile aynı boya sahip olması fırsatını yakalaması manasına gelir. Dünyaca ünlü futbolu Messi de de çocukluğunda büyüme ve boy uzaması geriliği teşhis edilmiş ve uygulanan tedavi sayesinde boyu 170 cm gibi oldukça makul bir boya ulaşmıştır. Tabi burada dikkat edilmesi gereken şey bilinç ve bilgili ebeveynler olmaktır. O nedenle aşağıda yazılanları dikkatlice okuyunuz.

Büyüme geriliği neden önemlidir?

Büyüme geriliği iki nedenle önemlidir:

1. Normal büyüme genel bir sağlık göstergesidir.
2. Boy kısalığının toplumsal önyargılar nedeniyle yol açtığı psikososyal sonuçlar kişinin normal gelişmesini etkileyebilir.

Büyüme geriliği çocuğun ebeveynleri ve arkadaşlarının tutumlarında değişikliğe neden olabilir ve adaptasyon bozukluklarına yol açabilir.

Büyümeyi etkileyen faktörler nelerdir?

Bu faktörler başlıca genetik ve çevresel faktörler olarak özetlenebilir. Çevresel faktörler içinde beslenme, genel sağlık durumu ve hormonlar sayılabilir. Büyümeyi etkileyen hormonlar ise doğumdan önce insülin, doğumdan sonra tiroid hormonu ve büyüme hormonu, buluğ çağında ise seks hormonlarıdır.

Büyüme geriliğinin nedenleri nelerdir?

Büyüme geriliği görülen çocukta öncelikle normal-kısa bir çocuk mu olduğu yoksa, büyüme geriliğine neden olan başka bir sorun mu bulunduğu konusuna açıklık getirilmelidir. Normal-kısa grupta iki durum söz konusudur:

1. Konstitüsyonel büyüme geriliği: Bu çocuklar buluğ çağına geç girerler, fakat buluğ ile birlikte hızla uzayarak normal erişkin boyunu yakalarlar. Bu şekilde geç boy atma hikâyesi genellikle anne ve/veya babada da vardır.
2. Genetik boy kısalığı: Bu çocuklar normal zamanında buluğ çağına girerler ve fakat erişkin boyları kısa kalır.

Turner sendromu, Down sendromu gibi rahatsızlıklar, büyüme geriliğine en sık neden olan kromozom hastalığı olarak ta bilinmektedir.

Diğer ana gruptaki çocuklarda ise beslenme ile ilgili sorunlar, sistemik bir hastalık veya hormon eksiklikleri söz konusu olabilir.

Beslenme yetersizliği nasıl büyüme geriliğine neden olur?

Beslenme yetersizliği dünyada ve ülkemizde en sık görülen büyüme geriliği nedenidir. Bu durum tüketilen enerji ve/veya protein yetersizliğine bağlı olabileceği gibi bazı besin öğelerinin (demir, çinko gibi) eksikliği sonucu da görülebilir. Bazen besinlerin barsaklardan emilmesini bozan hastalıklar da sorumlu olabilir.

Büyüme geriliğine neden olan başka hastalıklar var mıdır?

Evet. Çocuklarda görülen hemen hemen bütün doğuştan veya kronik hastalıklar büyüme geriliği yapabilir. Örneğin kromozom hastalıkları (Turner sendromu, Down sendromu), düşük doğum ağırlığı, kemik hastalıkları, metabolik hastalıklar, kronik böbrek, karaciğer, kalp, akciğer hastalıkları, iyi kontrol edilmeyen diyabet, kronik enfeksiyonlar, uzun süreli ilaç kulanımı (özellikle kortizon tedavisi) sayılabilir.

Ayrıca tiroid hormonlarının ve büyüme hormonunun doğuştan ya da edinsel eksikliği de büyüme geriliği ile kendini gösterebilir.

Çocuğumun büyümesini nasıl izlemeliyim?

Çocuğunuzun normal sağlık kontrolleri sırasında boy ve ağırlığının ölçülerek kaydedilmesi gerekir. Bu izlem toplum normallerine göre belirlenmiş standart grafikler üzerinde yapılmalıdır. Eğer daha önce izlediği çizgiden bir sapma olursa doktorunuzla görüşünüz.

Çocuğumda büyüme geriliği saptanırsa ne yapılacaktır?

Doktorunuz tam bir muayene ile genel sağlık sorunları ile ilgili ipuçlarını araştıracaktır. Gerekirse kan ve idrarda basit tetkikler isteyecektir. Kemik yaşının belirlenmesi için el filminin çekilmesi yararlı olabilir. Gerekirse hormon tahlilleri ve stimülasyon testleri yapılabilir.

Büyüme geriliğinin tedavisi nasıl yapılır?

Büyüme geriliğinin tedavisi nedene yöneliktir. Büyüme geriliğinin nedeni kronik bir hastalıksa, tedavisi de bu hastalığın kontrol altına alınmasına bağlıdır. Olayın nedeni herhangi bir besin öğesi veya hormon eksikliği ise, eksik olan madde yerine konmalıdır.

Büyüme hormonu eksikliği nasıl teşhis edilir?

Büyüme geriliği tanısının konulabilmesi için iki tane stimülasyon testinin sonucuna göre büyüme hormonunun yetersiz salgılandığının gösterilmesi gerekir. Bu testlerle eksik olduğu saptanırsa, büyüme hormonunun salgılandığı, beyinde bulunan hipofiz bezinin MR yöntemiyle görüntülenmesi gerekir.

Büyüme hormonu tedavisinin başarı oranı nedir?

Eğer çocukta büyüme hormonu eksikse tedavi son derecede başarılıdır. Bu durumda çocuğun tedaviden önceki büyüme hızının birkaç kat artması beklenir. Tedavinin başarısı, erken başlanması, anne-babanın boyu ve hormon eksikliğinin derecesi ile ilişkilidir. Büyüme hormonu eksikliği yoksa, hormon tedavisi ile genetik potansiyeli değiştirmek mümkün değildir.

Büyüme hormonunun yan etkileri var mıdır?

Bugün kullanılan büyüme hormonu tamamen sentetik yolla elde edilir ve vücudumuzda salgılanan hormonla aynı yapıya sahiptir. Herhangi bir hayvandan elde edilmesi söz konusu değildir. Bu nedenle önemli bir yan etki beklenmez. Ancak tedavi sırasında tiroid bezinde baskılanma ve geçici kan şekeri yükselmeleri olabilir. Kalıcı tiroid hastalığı veya diyabet bildirilmemiştir. Bu yan etkiler muayene ve laboratuvar tetkikleri ile çok kolay teşhis ve tedavi edilebilirler.

82 views

son yorumlar:

• kromozon eksikliği neden olur
• konstitusyonel büyüme geriliği
• bebeklerde kromozom eksikliği tedavisi
• çocuklarda büyümek için bitkisel yöntemler
• çocuklardaki zayıflamanın nedenleri nelerdir
• drömercoşkun turner sendromu
• erkek bebeklerde boyun uzamam nedenleri
• futbolcu messi büyüme geriliği
• futbolcu messi down syndrome
• kısa boylu çocuklar yaşıtlarını nezaman yakalar